{"id":714378,"date":"2026-04-24T16:59:57","date_gmt":"2026-04-24T16:59:57","guid":{"rendered":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/?p=714378"},"modified":"2026-04-24T17:00:02","modified_gmt":"2026-04-24T17:00:02","slug":"kresowe-rezydencje-zamki-palace-jak-i-rowniez-dwory-na-dawnych-ziemiach-wschodnich-ii-rp-t-2-wojewodztwo-nowogrodzkie-dodruk-pozycje-ksiazkowe-instytut-pamieci-narodowej-archiwum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/kresowe-rezydencje-zamki-palace-jak-i-rowniez-dwory-na-dawnych-ziemiach-wschodnich-ii-rp-t-2-wojewodztwo-nowogrodzkie-dodruk-pozycje-ksiazkowe-instytut-pamieci-narodowej-archiwum\/","title":{"rendered":"Kresowe rezydencje Zamki, pa\u0142ace jak i r\u00f3wnie\u017c dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP, t. 2: Wojew\u00f3dztwo nowogr\u00f3dzkie DODRUK Pozycje ksi\u0105\u017ckowe Instytut Pami\u0119ci Narodowej Archiwum"},"content":{"rendered":"<p>Pozosta\u0142y polskobrzmi\u0105ce nazwy miejscowo\u015bci, niestety, konkretne z tych propozycji jedynie pod starszych mapach jak i r\u00f3wnie\u017c w legendach, gdy np. Dworek my\u015bliwski nie\u015bwieskich Radziwi\u0142\u0142\u00f3w do odwiedzenia II kampanii \u015bwiatowej znajdowa\u0142 uwagi w mie\u015bciny na temat wdzi\u0119cznej kategorii Radziwi\u0142\u0142monty, przy 1945 r. zmienionej dzi\u0119ki jednakowo \u201esympatyczn\u0105\u201d kategori\u0119 \u041a\u0440\u0430\u0441\u043d\u0430\u044f \u0417\u0432\u044f\u0437\u0434\u0430 (Czerwona Gwiazda). Hitlerowska oraz bolszewicka okupacja zmiot\u0142y z powierzchni ziemi wi\u0119kszo\u015b\u0107 wraz z wymienionych, za\u015b ich kolejny w\u0142a\u015bciciele przewa\u017cnie tracili \u017cywot trwaj\u0105c pod w\u0142asnych plac\u00f3wkach. Historia gniazd rodzinnych wolno roz\u0142o\u017cy\u0107 pod termin przedrozbiorowy, rozbior\u00f3w, popowstaniowy, Jak i r\u00f3wnie\u017c rywalizacji og\u00f3lno\u015bwiatowej, mi\u0119dzywojnia. Autorzy tre\u015bci ksi\u0105\u017cki b\u0119d\u0105 zarazem autorami du\u017cej ilo\u015bci barwnych fotek przedstawiaj\u0105cych szlacheckie i magnackie siedziby. Dobrze wydana ksi\u0119ga charakteryzuje niemal\u017ce 35 zabytkowych pomieszczen w tym momencie znajduj\u0105cych si\u0119 w ca\u0142ej kraw\u0119dziach obwodu grodzie\u0144skiego jak i r\u00f3wnie\u017c brzeskiego w Bia\u0142orusi.<\/p>\n<p>Nie istnieje miejsca, w kt\u00f3rym gromadzi\u0142oby si\u0119 dokumentacj\u0119 i ikonografi\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 planowo, tylko ziemia\u0144stwu oraz prowadzi\u0142o trwa\u0142e badania nad histori\u0105 polskiego ziemia\u0144stwa oraz ich siedzib. Kolejni posiadacze nie daj\u0105 w piwnicy rady wraz z jego utrzymaniem i popada w ca\u0142ej ruin\u0119. Poza tym po skweru jest du\u017co cz\u0119\u015bci budownictwa i przedmiot\u00f3w gospodarskich uratowanych od momentu zapomnienia. Krzysztof Penderecki co\u015b znacznie wi\u0119cej ani\u017celi tylko uratowa\u0142 p\u00f3\u017aniejszy kompleks, lecz rozbudowa\u0142 fita, an obecnie maj\u0105cy morzem 20 hektar\u00f3w obiekt wydaje si\u0119 \u015bwietnym arboretum w\u0142\u0105czaj\u0105cym du\u017co typ\u00f3w drzew naszych oraz orientalnych. W latach 1973 \u2013 85 odremontowany, obj\u0119ty najpi\u0119kniejszym na terytorium polski parkiem dworskim.<\/p>\n<p>Dwory skrywaj\u0105 przy osobi\u015bcie te\u017c zasobne\u2064 zbiory\u2062 sztuki\u200c oraz pami\u0105tki zwi\u0105zane wraz z nasz\u0105 tradycj\u0105. T\u0119 majestatyczne budowle, ongi\u015b \u2062ca\u0142kowite egzystencji jak i r\u00f3wnie\u017c \u200copowie\u015bci, zachwycaj\u0105\u200d w\u0142asna platform\u0105 oraz otaczaj\u0105cymi\u200d ha\u0142asuje bohaterami.wiele\u2062 z wymienionych przetrwa\u0142o\u2064 za spraw\u0105 wieki, \u2062a\u200b <a href=\"https:\/\/riobets.org\/pl\/\">https:\/\/riobets.org\/pl\/<\/a> dzi\u015b\u2063 s\u0105 \u015bwiadkami burzliwej przesz\u0142o\u015bci obszaru. Owo niezwykle donios\u0142y \u200dch\u00f3d w procesie\u200c odkrywania\u200c to\u017csamo\u015bci kulturowej i przesz\u0142o\u015bci domowej, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c \u200bzostaje \u200d\u017cywa po pami\u0119ci spo\u0142eczno\u015bci \u2063kresowej. Na \u2062tym lekturom,\u200b czytelnicy maj\u0105 \u2062sposobno\u015b\u0107 co\u015b znacznie wi\u0119cej ani\u017celi tylko dzi\u0119ki\u2062 emocjonalne\u2063 przetrwania, ale\u2063 podobnie w g\u0142\u0119bsze zrozumienie skomplikowanej historii Kres\u00f3w. Warto zg\u0142\u0119bi\u0107\u200c \u00f3w interesuj\u0105c\u0105 tematyk\u0119\u2062 na literatur\u0119,kt\u00f3ra zbli\u017ca wdzi\u0119ki\u200b oraz cienie\u2062 \u017cycia \u2062w\u2064 Kresach. Dwory kresowe owo odrzuci\u0107\u2062 tylko\u2064 architektoniczne \u015bwiadectwa \u2064minionych epok, lecz tak\u017ce miejsca,\u2064 kt\u00f3re to skrywaj\u0105 w samemu bogat\u0105 gaw\u0119d\u0119 jak i r\u00f3wnie\u017c kultur\u0119.<\/p>\n<p>Zbytnio wzorowe uprawy nasienne, wyselekcjonowanie oryginalnych przemian i poprawienie w\u0142asno\u015bci aktualnych typ\u00f3w chleba posiadacze Wysokiego uzyskali z\u0142ocisty medal dzi\u0119ki ekspozycji po Pary\u017cu po 1900 r. Przy dorobku Radziwi\u0142\u0142\u00f3w przy Ma\u0144kowiczach hodowano konie arabskie, we dworze Potockich przy Wysokiem \u2013 angielskie perszerony. Po 1827 roku kalendarzowego we dworze Ko\u0142odne urodzi\u0142a uwagi Helena Skirmunt, malarka i rze\u017abiarka pochodz\u0105ca z poszczeg\u00f3lnego z bardzo starych i wy\u015bmienitych poleskich rod\u00f3w szlacheckich. Wojna na temat ziemi\u0119 sta\u0142a si\u0119 powodem g\u0142\u00f3wnym mnogo\u015bci prac, \u017cycze\u0144 jak i r\u00f3wnie\u017c d\u0105\u017ce\u0144 ziemia\u0144stwa kresowego owych pokole\u0144.<\/p>\n<p>W tym nurcie budowano podobnie liczne budynki ergonomii publicznej, szko\u0142y, gmachy ludowe, wi\u0119cej jeszcze stacje kolejowe oraz szpitale. W warszawie powstawa\u0142y montuje \u201eprofesorskjak i r\u00f3wnie\u017ce\u201d oraz \u201eoficerskie\u201d, w rejonach Warszawy budowano wille w poni\u017cszym wzoru obecnie zanim 1914 r., metr\u00f3w.in. Trend dworkowy wywodzi\u0142 czujno\u015bci spo\u015br\u00f3d poszukiwania polskiego stylu narodowego, nazywanego tak\u017ce krajowym czy swojskim jak i r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142 ca\u0142kowicie zaakceptowany nie tylko jak styl dwor\u00f3w wiejskich, ale i tak\u017ce willi powiatowych. W toku kontrofensywy sowieckiej polscy ziemianie pozostawali w raz po raz gorszym rejonie. W\u00f3wczas w\u0142a\u015bnie posiada\u0142a obszar spora ilo\u015b\u0107 napad\u00f3w w lokalne dwory.<\/p>\n<p>Przy tym\u017ce roku kalendarzowego po Woroncewiczach otwarto muzeum pami\u0119ci Napoleona Ordy, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo w\u0142\u0105cza\u0142o si\u0119 w niewielkim mieszkaniu, oraz teraz obok wynika nowiutka architektoniczna reakcja nieistniej\u0105cego w tej chwili szlacheckiego dworu Ord\u00f3w. W toku II kampanii \u015bwieckiej wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 opuszczonych dwor\u00f3w uleg\u0142a uszkodzeniu, p\u0142on\u0119\u0142y pochodz\u0105ce z d\u0142oni partyzantki sowieckiej, jak np. Na og\u00f3\u0142 u mieszkania posiadaczy we dworze zawiera\u0142y uwagi w tamtych czasach niedu\u017ce wytw\u00f3rnie rolnicze, ogrody, cegielnie, tartaki, fermy trzody chlewnej, grupy. Wraz z kawaleri\u0105 dawny powi\u0105zane najwi\u0119ksze jak i r\u00f3wnie\u017c najwspanialsze zwyci\u0119stwa po przesz\u0142o\u015bci wojen prowadzonych poprzez M\u0142odych polak\u00f3w, a tak\u017ce w nast\u0119pnym czasie znoje zbrojne w d\u0105\u017ceniu do odwiedzenia odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci lub do niej defensywy. Szcz\u0119\u015bliwie ocala\u0142a r\u00f3wnie\u017c cz\u0105stka warto\u015bciowych zbior\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie archiwum s\u0142awuckie wywiezione w ci\u0105gu I wojny og\u00f3lno\u015bwiatowej do Ni\u017cnego Nowogrodu. W tej chwili w ca\u0142ej dworze jest Godno\u015b\u0107 Gminy, biblioteka jak i r\u00f3wnie\u017c pok\u00f3j pami\u0119ci Fryderyka Chopina.<\/p>\n<p>Do obecnie ocala\u0142o wy\u0142\u0105cznie 220 tych pomieszczen, mnogo\u015bci wydaje si\u0119 ju\u017c w ruinie. Dwory pochodz\u0105ce z gleb\u0105 skonfiskowano, cechuj\u0105ca je administratorzy musieli przeoczy\u0107 domy zamieszkiwane za spraw\u0105 pokolenia, a przej\u0119te za spraw\u0105 r\u00f3\u017cnorodne instytucje szybko sk\u0142onny dewastacji. \u201eWesele\u201d Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego toczy baczno\u015bci w ca\u0142ej g\u0142\u0119bokim, podkrakowskim w takim przypadku dworze, na kt\u00f3rym zbyt chwileczk\u0119 zajrzymy. Genialne \u201ePanienki wraz z Wilka\u201d Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza owo konfrontacja zuch\u00f3w, kt\u00f3rzy spotykaj\u0105 baczno\u015bci w ca\u0142ej dworze w Wilku.<\/p>\n<p>Obiekty \u2013 w tym dwory \u2013 solidny puste jak i r\u00f3wnie\u017c w wielu przypadkach zosta\u0142y zdewastowane. Wyw\u0142aszczeni posiadacze do po\u0142owy lat 60 20 ilo\u015bci lat dysponowali zakaz trwa\u0142ego bycia w ca\u0142ej powiecie, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 katalog\u00f3w staro\u017cytne maj\u0105tki. Tylko dwory by\u0142y upa\u0144stwowione. Identyczny proces mia\u0142 po\u0142o\u017cenie w ca\u0142ej okupowanej za spraw\u0105 sowiet\u00f3w Litwie (w kt\u00f3rym miejscu w ca\u0142ej zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci posiadaczami dwor\u00f3w pozostawali Ludzie z polski) oraz pod \u0141otwie, w tak zwane. Dwory \u2013 w ci\u0105gu zasobem wiadomo\u015bci i zach\u0119t\u0105 w\u0142adz sowieckich \u2013 dawny ograbione za spraw\u0105 okoliczn\u0105 ludzie bia\u0142orusk\u0105 albo ukrai\u0144sk\u0105, a w dalszej kolejno\u015bci podpalone.<\/p>\n<p>Malowniczo urozmaicona bry\u0142a pa\u0142acowa \u2013 to perfekcyjny przyk\u0142ad nurtu eliptycznego, atrakcyjnego w ko\u0144cu 19 przy. By\u0142 owe w tym momencie pewien wraz z najpi\u0119kniejszych dwor\u00f3w pod Ukrainie, obecnie grozi jemu ca\u0142kowita eksterminacja; W ko\u015bciele mie\u015bci si\u0119 podobnie kaplica grobowa, w kt\u00f3rej jest pochowany hetman Stanis\u0142aw Rewera-Potocki;<\/p>\n<p>Nie \u200bzapomnij odebra\u0107 ze sob\u0105 aparatu,a\u017ceby uwieczni\u0107 \u00f3w unikatowe sekundy w ca\u0142ej \u2064miejscach,kt\u00f3re \u200bb\u0119d\u0105 odrzuci\u0107 \u2063jedynie t\u0142em,ale r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadkami\u200c relacji. Kresowe\u2062 tradycje kulinarne to prawdziwa w\u0119dr\u00f3wka po\u200d dobie, kt\u00f3rej \u200ccelem\u2063 wydaje si\u0119 by\u0107 co\u015b znacznie wi\u0119cej ani\u017celi tylko \u200cpoczucie pi\u0119kna, ale tak\u017ce przenoszenie\u2063 opowie\u015bci \u2063o osobach i pierwotnego powszednim \u017cyciu. Owo te banki, \u2062\u017cyj\u0105c przy dworach, niezatarcie \u200bzapisali czujno\u015bci w ca\u0142ej pami\u0119ci narodu, tworz\u0105c \u200cmosty\u200d pomi\u0119dzy przesz\u0142o\u015bci\u0105 natomiast wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105. Kresowe dwory dawny r\u00f3wnie\u017c \u2062pomieszczeniem istnienia niejednej naszej rodziny, \u2064w kt\u00f3rym miejscu tradycje dawny piel\u0119gnowane za po\u015brednictwem pokolenia. W \u2062spotkaniach uczestniczyli nie tylko szlachcice,jednak\u017ce podobnie reprezentanci mieszcza\u0144stwa i ch\u0142opstwa,jak przyczynia\u0142o si\u0119 do\u200d wymiany wiedzy,do\u015bwiadcze\u0144 \u2064oraz kulturze.\u2063 T\u0119 r\u00f3\u017cne interakcje\u2064 wzmacnia\u0142y wi\u0119zi spo\u0142eczne\u2063 oraz pogodny atmosfera wsp\u00f3\u0142\u017cycia w ca\u0142ej obszarze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pozosta\u0142y polskobrzmi\u0105ce nazwy miejscowo\u015bci, niestety, konkretne z tych propozycji jedynie pod starszych mapach jak i r\u00f3wnie\u017c w legendach, gdy np. Dworek my\u015bliwski nie\u015bwieskich Radziwi\u0142\u0142\u00f3w do odwiedzenia II kampanii \u015bwiatowej znajdowa\u0142 uwagi w mie\u015bciny na temat wdzi\u0119cznej kategorii Radziwi\u0142\u0142monty, przy 1945 r. zmienionej dzi\u0119ki jednakowo \u201esympatyczn\u0105\u201d kategori\u0119 \u041a\u0440\u0430\u0441\u043d\u0430\u044f \u0417\u0432\u044f\u0437\u0434\u0430 (Czerwona Gwiazda). Hitlerowska oraz bolszewicka okupacja zmiot\u0142y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/714378"}],"collection":[{"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=714378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/714378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":714379,"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/714378\/revisions\/714379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=714378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=714378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/user-83991389-work.colibriwp.com\/comprardiplomaonline\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=714378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}